Z życia Szwadronu

  • "Naród¸ który traci pamięć przestaje być Narodem – staje się jedynie zbiorem ludzi¸ czasowo zajmujących dane terytorium"
  • "Uczcie się historii¸ znajomość jej jest bardzo potrzebna w życiu."
  • "Każdy może zostać do nas przyjęty¸ lecz nie każdy może wśród nas pozostać"
  • " Kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości¸ ten nie jest godzien szacunku¸ teraźniejszości ani prawa do przyszłości"

 

Artykuł ten jest zapowiedzią serii tekstów dotyczących wszystkich 40–stu przedwojennych Pułków Kawalerii .Każdemu z Nich będzie poświęcony jeden artykuł . Serdecznie zapraszam do podróży w czasie, aby ujrzeć unikalne piękno  tej wyjątkowej formacji wojskowej tamtych czasów , ludzi , zdarzeń oraz koni , które były jej nierozerwalną częścią.  To świat pełen radości z wolności i niepodległości.

To czas dumy z tego , że jest się Polakiem żyjącym w wolnym kraju.To czas pracy oraz tworzenia domu rodzinnego. W imię tej wolności , tak wielu z Nich zapłaciło najwyższą cenę , gdy przyszedł czas próby. Na koniec tego wstępu przytoczę zasłyszane słowa , które niech będą  Hymnem dla Tych znanych i mniej znanych. Złożonych w oznaczonych cmentarnych mogiłach oraz bezimiennie , w ziemiach z pól bitewnych lub miejsc zbrodni wojennych , które mimo upływu lat wciąż czekają na ujawnienie , rozliczenie oraz godne upamiętnienie .

  „ Nie ma bowiem większej krzywdy dla żołnierza , niż kolejnych pokoleń bezduszna niepamięć „

 

  W II Rzeczpospolitej , Kawaleria była jednym z trzech podstawowych rodzajów broni ( rodzajów sił zbrojnych ) działających na lądzie. Jej organizacja zmieniała się w ciągu lat jej funkcjonowania kilkukrotnie.

 Można więc mówić o etapach zmian , w odstępach czasu mierzonego w latach.

 

 

 

 Pierwszy etap początkowy obejmował lata 1914 - 1918. W zaborze austriackim,w ramach formacji legionowych powstawały pierwsze Pułki Ułanów.W zaborze rosyjskim został powołany Pułk nazwany " Puławskim ", zawierający również formacje konne . A w zaborze pruskim ( niemieckim ) ,Ułani pojawili się w oddziałach Powstańców Wielkopolskich

 

  

 

 

Drugi etap przypadł na lata 1918 -1921. Był to okres dalszych wojen o niepodległość, o kształt granic państwa a także w ich obronie, przed bezpośrednim, śmiertelnym zagrożeniem pochodzącym z Rosji sowieckiej.

 

  Niezależnie od składu dużych jednostek bojowych, podstawowym miejscem identyfikującym każdego kawalerzystę , był jego Pułk macierzysty. To tutaj szkolił swoje umiejętności, zdobywał wiedzę, nosił unikalne barwy Pułkowe oraz Odznaki identyfikujące dany Pułk. Z dumą prezentował je podczas Świąt Pułkowych, Narodowych, Kościelnych , Rocznic, Parad oraz Rewii Kawaleryjskich i zawodów sportowych, które w tamtych czasach były wydarzeniem niezwykłym i ściągały tłumy widzów. To pełna barw, wzorów i kolorów mozaika , którą nie sposób dostrzec na fotografiach czy filmach z tamtego okresu , z prostego powodu… były one po prostu czarno-białe.

   

 

 

 Trzeci etap przypadł na lata 1921 – 1924 . W tym okresie przeszła ona zmianę z organizacji „w stanie wojny”, na organizację „w stanie pokoju”. Był to okres gdzie funkcjonował podział na :

Jazdę samodzielną – w skład której wchodziło 3 Pułki Szwoleżerów, 27 Pułków Ułanów oraz 10 Dywizjonów Artylerii Konnej .Jednostki te były zorganizowane w 10 samodzielnych brygad.

Jazdę niesamodzielną – którą stanowiło 10 Pułków Strzelców Konnych będących jazdą dywizyjną. ( dołączoną do konkretnych dywizji piechoty ) .

 

Na tych etapach, na określenie „rodzaju broni„ używano terminu „Jazda”

  

 

 

 Czwarty etap przypadł na lata 1924 – 1937 . Od tego okresu termin „Jazda„ zamieniono na „kawaleria”. Był to dość długi okres w którym dokonywano kilkakrotnie zmian organizacyjnych  zarówno w strukturze jak i w składzie jednostek operacyjnych. Na koniec tego okresu został ukształtowany podział Kawalerii na :

- Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu (samodzielna jednostka szkoleniowa )

- 2 Dywizja Kawalerii ( w składzie trzech Brygad po dwa Pułki )

 - 12 Samodzielnych Brygad Kawalerii ( dwu, trzy oraz cztero Pułkowych )

  .

  

 

 

   Piąty etap przypadł na lata 1937 – 1939  W tym okresie również dokonywano kilkukrotnie zmian organizacyjnych. U progu wojny, w końcu sierpnia 1939 roku kawaleria sformowana była w 11 Brygad , dla których nazwy zaczerpnięto z rejonów kraju , w których stacjonowały.

   

      

 

                                                                                                                                                                                                                                                                                     Tekst i opracowanie : Janusz Cichy